Arnavutluk Gezilecek Yerler: Tiran, Berat ve Riviera

Arnavutluk gezilecek yerler listesi, ülkenin küçüklüğüne rağmen şaşırtıcı bir çeşitlilik gösterir. Aynı ülkede Osmanlı çarşıları, Roma ve Yunan antik şehirleri, bunker müzeleri, turkuaz koylar, yüksek dağ patikaları ve göl kıyısı kasabaları yer alır. Üstelik bu yerlerin çoğu birbirine birkaç saatlik yol mesafesindedir. Türk gezginler için ayrıca tanıdık bir yan da vardır; yüzyıllar boyunca Osmanlı yönetiminde kalan bu topraklarda camiler, hamamlar, taş köprüler ve çarşılar hâlâ ayaktadır. Bu rehberde ilk kez gelenler için en uygun rotayı, hangi şehirde ne yapılacağını ve ne kadar süre ayrılacağını ayrıntılarıyla anlatıyoruz.

Önce ülkeyi üç parçaya bölün

Arnavutluk'u planlamak için ülkeyi üç ana bölgeye ayırmak işe yarar. Orta bölgede başkent Tiran, Durrës kıyısı, Krujë kalesi ve Berat vardır. Güney bölgesi Gjirokastra, Butrint, Saranda, Ksamil ve Arnavut Rivierası'ndan oluşur. Kuzey bölgesi ise Shkodra, Theth, Valbona ve Koman Gölü gibi dağlık ve göl kıyısı yerlerini kapsar. İlk gezinizde orta ve güney bölgelerini seçmek çoğu insan için doğru karardır; kuzey ise ikinci gezi için ya da daha uzun süreli programlar için bırakılabilir.

Bu bölgeler arasında yolculuk süreleri harita üzerindeki mesafeden daha uzun sürer. Örneğin Tiran'dan Saranda'ya araçla genellikle beş altı saat civarında bir yol hesaplanır. Bu nedenle bir günde çok fazla şehir gezmeye çalışmak yerine her bölgede en az bir iki gece geçirmek çok daha keyiflidir.

Tiran: renkli başkent

Tiran, bir zamanlar gri blok binalarla dolu bir şehirken günümüzde parlak renklere boyanmış cepheleriyle tanınır. Şehrin kalbi Skanderbeg Meydanı'dır; ulusal kahramanın heykeli, Et'hem Bey Camii, saat kulesi ve geniş meydan bir arada bulunur. Camii dışarıdan sade ama içeriden bezemeleriyle dikkat çeker. Meydanın çevresinde müzeler ve resmî binalar yer alır; Ulusal Tarih Müzesi ülkenin tarihini anlamak için iyi bir başlangıçtır. Ayrıntılı bir şehir gezisi için Tiran sayfamıza bakabilirsiniz.

Blloku semti bir zamanlar yalnızca parti yöneticilerinin yaşadığı kapalı bir bölgeydi; bugün ise kafeleri, barları ve restoranlarıyla şehrin en canlı yerlerinden biri. Burada Hoxha'nın evi ve kısmen açık anıt alanları da bulunur. Bunk'Art adlı sığınak müzeleri, komünist dönemin gizli yaşamını gözler önüne serer. Şehir dışına doğru Dajti Dağı'na teleferikle çıkıp Tiran'ı yukarıdan izlemek de popüler bir etkinliktir. Teleferik yaklaşık yarım saat sürer ve tepede kafe ve yürüyüş yolları vardır. Tiran'da en az iki gece kalmak ve çevreyi yavaş gezmek mantıklıdır.

Tiran'da bir günlük yürüyüş rotası

Tiran'ı en iyi yürüyerek tanırsınız. Sabah Skanderbeg Meydanı'nda başlayın; camiyi, saat kulesini ve meydanın çevresindeki müzeleri görün. Oradan kısa bir yürüyüşle Büyük Park'a ve yapay göl çevresine ulaşabilirsiniz; burası Tiranlıların hafta sonu yürüyüş, koşu ve piknik yeridir. Parkın yakınında piramit biçimli bir yapı yükselir; bir zamanlar müze olan bu bina bugün kültür ve gençlik merkezi olarak yeniden düşünülmektedir ve çatısına çıkış, şehir manzarası için sevilir. Öğle yemeğini Blloku bölgesindeki kafelerden birinde yiyebilirsiniz.

Öğleden sonra Bunk'Art müzelerinden birini ziyaret etmek, ülkenin yakın tarihini anlamak için çok öğreticidir. Yer altına inşa edilmiş geniş sığınak, komünist dönemin gündelik yaşamını, gizli polis faaliyetlerini ve savunma mantığını sergi odalarıyla anlatır. Akşam ise yeniden Blloku ya da pazar çevresindeki dar sokaklara dönüp yerel yemekler tadabilirsiniz. Tiran'da taksi ucuz ve yaygındır; ama merkez bölge yürümeye uygundur. Daha fazla bilgi için Tiran sayfamıza bakabilirsiniz.

Dajti Dağı'na teleferikle çıkış

Tiran'ın doğusundaki Dajti Dağı, şehre en yakın doğa kaçışıdır. Teleferik şehir kenarından kalkar ve yükseldikçe şehir manzarası genişler. Tepede ormanlık yürüyüş yolları, kafeler ve manzara terasları bulunur. Yaz aylarında serin hava rahatlatıcıdır; kış aylarında ise karlı görünümü ve soğuk havası farklı bir deneyim sunar. Teleferiğin çalışma saatleri mevsime göre değişebilir; bakım dönemlerinde kapalı olabilir, bu nedenle gitmeden önce teyit etmek gerekir. Bir yarım gün için ideal bir aktivitedir.

Krujë ve Durrës: kısa günübirlik geziler

Tiran'ın kuzeyinde Krujë, ulusal kahraman Skanderbeg'in kalesine sahip dağ kasabasıdır. Kale içinde bir müze, Osmanlı çarşısı ve kasabaya hâkim manzara vardır. Çarşı sokaklarında el yapımı halı, bakır işler ve hediyelik eşya satılır. Krujë, Tiran'dan arabayla kısa bir mesafede olduğu için yarım günlük gezi olarak iyi uyar. Aynı gün Durrës'e uzanılabilir.

Durrës ise ülkenin en büyük liman şehri ve antik tarihin yoğun yaşandığı yerlerden biridir. Roma amfitiyatrosu şehir merkezinde yer alır; yanında bir de Bizans surları ve Venedik kulesi vardır. Sahil boyunca uzanan yürüyüş yolu yaz aylarında kalabalıklaşır; yerel halkın tatil yeri olarak bilinir. Burada plaj tatili yapmak mümkün olsa da çok daha güzel plajlar güneyde bulunur.

Berat: bin pencereli şehir

Berat, Arnavutluk'un en etkileyici şehirlerinden biridir. Osum Nehri'nin iki yakasına kurulmuş, Osmanlı dönemi evleriyle ünlüdür. Evlerin uzun pencereleri tepeden tepeye dizildiği için şehre bin pencereli şehir adı verilmiştir. Tarihî dokusu nedeniyle uluslararası koruma altındadır. Kale içinde hâlâ yaşayan bir mahalle bulunur; küçük kiliseler, ev pansiyonları ve restoranlar surların arasında sıralanır. Kaleye yürüyerek çıkmak, taş döşeli sokaklarda kaybolmak ve gün batımını burçtan izlemek şehrin klasik programıdır.

Berat'ta Gorica ve Mangalem mahalleleri arasında köprüyle geçmek, eski evleri nehir kıyısından fotoğraflamak da güzeldir. Yakınlarda Osum Kanyonu, nehir boyunca kayalık geçitlerle bilinen doğa bir rota sunar. Şehirde bir gece konaklamak, kalabalık gündüz gruplarından uzak, huzurlu bir akşam yaşamak için tavsiye edilir.

Berat'ta konaklama ve yemek önerileri

Berat'ta konaklama için iki seçenek öne çıkar: kale içindeki küçük pansiyonlar ve nehir kıyısındaki Osmanlı konakları. Kale içi pansiyonlar manzaralıdır ama bagajı yokuşta taşımak gerekebilir; bu nedenle hafif bavulla gitmek rahatlık sağlar. Nehir kıyısındaki konaklar daha erişilebilirdir ve akşam yürüyüşü için ideal bir konumdadır. Yemek için çoğu restoran yerel peynir, ızgara et, taze sebze ve ev yapımı şarap sunar. Berat'ın üzüm bağları ve zeytin bahçeleri çevrede şarap tadımı olanaklarına da imkân tanır. Küçük aile işletmeleri bu deneyimi samimi bir ortamda sunar.

Osum Kanyonu ve çevresi

Berat'ın yakınlarındaki Osum Kanyonu, kalker kayalıkları arasından akan nehrin oluşturduğu dar ve dramatik bir geçittir. İlkbahar ve yaz başlangıcında su seviyesi yüksek olduğundan kanyon boyunca tekne ya da rafting turları düzenlenir. Yaz sonunda su azalır ve yürüyüş mümkün hâle gelir. Kanyonun manzara terasları ve yürüyüş parkurları, fotoğraf meraklıları ve doğa severler için hoş bir duraktır. Tur ve ulaşım için yerel operatör kullanmak, yol ve güvenlik açısından yararlıdır.

Gjirokastra: taş şehir

Güneye doğru ilerlerken Gjirokastra bir başka UNESCO şehri olarak çıkar. Dik bir yamaca kurulu şehir, gri taş çatılı evleri ve dev kalesiyle tanınır. Kale, bir askeri müze olarak kullanılır ve içeride eski silahlar, bir uçak ve tarihi bilgi sergileri bulunur. Şehirdeki Osmanlı konakları, bazı ünlü yazarların doğduğu evler ve geleneksel çarşı sokakları gezginleri çeker. Merdivenler dik ve taş kaplıdır; rahat ayakkabı şarttır.

Gjirokastra'da yöresel yemekleri denemek de önerilir. Fırında pişen etli yemekler, süzme yoğurt ve küçük meyhane tarzı lokantalar şehrin atmosferine uyar. Şehirde bir gece kalmak iyi olur; çünkü sabah ve akşam saatlerinde taş sokaklar çok daha sakin ve fotoğraflık görünür.

Gjirokastra'dan kıyıya giden yol

Gjirokastra ile Saranda arasındaki yol, dağlık araziden kıyıya iner. Bu yolculukta bir mola noktası olarak Mavi Göz'ü ziyaret edebilirsiniz. Mavi Göz, yeraltından yüksek bir basınçla çıkan ve çevresi yeşil ağaçlarla çevrili turkuaz bir su kaynağıdır. Gölün ortasındaki koyu mavi daire gözü andırdığı için bu adı almıştır. Su çok soğuk olduğundan yüzmek zordur, ama kenarında oturup manzarayı izlemek huzur verir. Ziyaret süresi yaklaşık bir saattir. Yaz aylarında bu bölge kalabalık olabilir; sabah erken gitmek daha rahattır.

Yol üzerinde ayrıca küçük köy kafeleri ve yol kenarı tezgâhlarında bal, zeytin, peynir ve yerel reçeller satılır. Bu duraklardan alışveriş yapmak hem yerel ekonomiyi desteklemek hem de hediyelik edinmek için hoş bir yoldur.

Güney kıyısı: Saranda, Ksamil ve Butrint

Güney kıyısı, İyon Denizi'nin berrak ve turkuaz sularıyla Arnavutluk'un plaj merkezidir. Saranda, bu kıyının ana şehridir; sahil boyunca restoranlar, oteller ve yürüyüş yolu sıralanır. Yunanistan'ın Korfu adası karşıda görünür ve feribotla kısa sürede ulaşılabilir. Şehir hakkında ayrıntılı bilgi için Saranda sayfamıza göz atabilirsiniz.

Ksamil ise Saranda'nın güneyinde, küçük adacıklarla çevrili, kumsalları ve berrak suyuyla ünlü beldedir. Karşıdaki küçük adalara kayık ya da yüzerek ulaşılabilir. Yaz aylarında çok kalabalık olur, bu yüzden sabah erken saatlerde ya da eylül başında gitmek daha huzurludur. Ksamil hakkında daha fazlası için Ksamil sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu iki yerin hemen yanındaki Butrint, antik bir şehir kalıntısıdır. Bir lagünün kıyısında, ormanın içinde saklanmış gibi duran bu alanda Yunan, Roma ve Bizans dönemlerinden yapılar bulunur. Tiyatro, vaftizhane, surlar ve kapılar yürüyüş yolları arasında dağılmıştır. Gölge fazla olduğu için sıcak günlerde bile ziyaret edilebilir. Ziyaret için en az iki saat ayırmak gerekir. Bölgedeki bir başka doğa durağı Mavi Göz denilen kaynaktır; derin turkuaz renkli suyu yer altından çıkar ve etrafı yeşilliklerle çevrilidir.

Arnavut Rivierası

Saranda ile Vlora arasında uzanan sahil yolu Arnavut Rivierası olarak bilinir. Dhermi, Himara ve Palasa gibi koylarda kayalık sahiller, berrak su ve dağlardan denize inen manzaralar vardır. Yol boyunca Llogara geçidi, yüksek bir dağ yolu olarak denizi ve ormanı aynı karede sunar. Sürüş sırasında manzara durakları ve fotoğraf noktaları sık sık çıkar. Yol dar ve virajlıdır; yavaş ve dikkatli sürmek gerekir.

Bu kıyıda plajlar genelde çakıllı ve çok berrak sulara sahiptir. Plaj kulüpleri ve kafeler yaz aylarında açık olur; eylül ve haziran ayları daha sakin geçer. Konaklama için küçük pansiyonlar ve butik oteller tercih edilir.

Riviera'da araç kullanırken

Riviera sahil yolu manzara bakımından muhteşem sayılsa da araç kullanmak için ekstra dikkat gerektirir. Dar yollar, keskin virajlar ve hızlı giden yerel sürücüler bulunur. Park yerleri bazı plajlarda sınırlıdır ve yoğun sezonda bulmak zordur. Benzin istasyonlarının arası uzun olabilir, bu nedenle depoyu dolu tutmak iyidir. Navigasyon uygulamaları çoğu yerde çalışır ama dağlık bölgelerde sinyal zayıflayabilir; çevrimdışı harita indirmek yararlıdır. Alternatif olarak rehberli bir tur ya da transfer seçmek, manzaranın tadını çıkarmak için daha rahat bir yöntemdir.

Bunker kültürü ve komünist miras

Ülkenin dört bir yanında göreceğiniz kubbe biçimli küçük beton yapılar, komünist dönemde inşa edilen sığınaklardır. Yüz binlerce sığınağın yapıldığı söylenir; sahillerde, tarlalarda ve dağ eteklerinde karşınıza çıkarlar. Bir kısmı kafe, sanat galerisi ya da müzeye dönüştürülmüştür. Bu yapılar ülkenin yakın geçmişini anlamak için görsel bir hatırlatıcıdır. Yerel halka bu dönem hakkında sorular sorarken hassas olmak önemlidir; çünkü birçok aile bu yıllardan acı hatıralar taşır.

Kuzey: Shkodra ve Arnavut Alpleri

Kuzeyde Shkodra, Skadar Gölü kıyısında, Rozafa Kalesi'yle tanınan eski bir şehirdir. Kale, efsanesi ve manzarasıyla ilgi görür. Şehir bisiklet kültürüyle ve sakin atmosferiyle sevimlidir. Daha kuzeye giderek Theth ve Valbona vadilerine ulaşılır. Burası Arnavut Alpleri'nin kalbidir; yüksek zirveler, taş köprüler, geleneksel kule evleri ve yürüyüş rotalarıyla doğa tutkunlarının gözdesidir. İki vadi arasında yapılan geçiş yürüyüşü ülkenin en ünlü patikasıdır ve genellikle bir gün sürer. Koman Gölü'nde feribot gezisi ise fiyortları andıran manzaralarıyla ayrı bir deneyimdir.

Kuzey yolları zorlu olabilir ve hava koşullarına bağımlıdır. Yürüyüşler için mayıs sonundan eylül sonuna kadar olan dönem uygundur. Yerel rehber ve güncel yol bilgisi önemlidir.

Theth ve Valbona yürüyüşünde bilinmesi gerekenler

Theth ile Valbona arasındaki geçiş yürüyüşü yaklaşık altı yedi saat sürer ve orta düzeyde fiziksel yeterlilik ister. Yürüyüşün en yüksek noktasındaki geçit, çevredeki zirvelerin panoramasını sunar. Hava koşulları hızla değişebilir; sabah güneşli olan gün öğleden sonra yağmurlu olabilir. Sağlam yürüyüş ayakkabıları, su, atıştırmalık ve yağmurluk şarttır. Yürüyüşü yalnız yapmak yerine yerel rehber ya da grup tercih edilmelidir. Başlangıç ve bitiş noktaları arasında transfer ayarlamak için önceden planlama yapmak gerekir.

Vadilerde konaklama çoğunlukla aile işletmesi pansiyonlarda yapılır. Akşam yemeği ev yapımı ve doyurucudur; ev sahibi misafirlerine kendi bahçesinden sebze, peynir ve ev yapımı rakı ikram edebilir. Elektrik ve internet bazı bölgelerde sınırlı olabilir, bu da şehir yaşamından kopmak isteyenler için bir avantajdır.

Pratik bilgiler: para, güvenlik, iletişim

Arnavut leki ülkenin para birimidir. Turistik bölgelerde euro da kabul edilebilir ama kur genellikle uygun olmaz; lek kullanmak daha avantajlıdır. Büyük otel ve restoranlarda kredi kartı geçer, küçük yerlerde ve köylerde nakit gerekir. Bankamatikler şehirlerde ve turistik beldelerde mevcuttur. Güvenlik açısından ülke genel olarak rahat kabul edilir, ancak kalabalıkta cep telefonu ve cüzdana dikkat etmek, geceleri tenha yerlerden kaçınmak ve yol güvenliğine önem vermek gerekir. İnternet için yerel SIM kart almak kolaydır ve fiyatı düşüktür.

Örnek rota önerileri

Aşağıdaki tablo gezi süresine göre kaba bir fikir verir.

Seyahat öncesi hazırlık

Pasaportunuzun geçerlilik süresini kontrol edin, seyahat sağlık sigortası yaptırın ve uçak ile otel belgelerinizi telefonunuzda ve çıktı olarak bulundurun. Araç kiralayacaksanız uluslararası ehliyet ve sigorta koşullarını öğrenin. Yerel SIM kart ya da dolaşım paketi harita uygulamaları için işe yarar. Taşlı sokaklar için rahat ayakkabı, dinî mekânlar için omuz ve dizleri örten bir giysi almayı unutmayın.

Sonuç

Arnavutluk kısa sürede çok şey gösteren bir ülkedir. Mevsim ve mutfak hakkında diğer yazılarımızı okuyabilir, genel bilgi için Arnavutluk rehber sayfamıza bakabilirsiniz. Rotayı kurmak ve ulaşımı rahatlatmak için Arnavutluk turları sayfamızdaki programlara göz atabilirsiniz. Ballıca Turizm 1996'dan beri TÜRSAB belgeli rehberli turlar düzenler ve yolculuk boyunca 7/24 çağrı merkeziyle destek verir.