Bern Gezilecek Yerler: Eski Şehir, Aare Nehri ve Zytglogge Rehberi

Bern gezilecek yerler araştırması yapan biri çoğu zaman şaşırır: İsviçre'nin başkenti, Zürih ya da Cenevre kadar büyük bir metropol değil, aksine bir nehir kıvrımının içine sıkışmış, taş binalarla dolu, yürüyerek dolaşılan küçük bir şehir. Resmî adıyla federal şehir olan Bern, ülkenin yönetim merkezi olmasına rağmen telaşsız bir hava taşır. Eski şehri kıvrılan Aare Nehri'nin üç tarafı sardığı yarımada üzerinde kurulmuştur ve bu eski çekirdek, kendine özgü kemerli sokaklarıyla UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alır. Bu rehberde şehrin önemli duraklarını, aralarındaki yürüme mesafelerini ve her durakta neye dikkat etmeniz gerektiğini sakin bir dille anlatıyoruz.

Bern'e dair genel tanıtım için Bern rehber sayfamıza göz atabilirsiniz. Burada daha çok sahaya, yani sokak sokak gezmeye odaklanıyoruz. Okurken şunu aklınızda tutun: şehrin en güzel yanı, tek tek yapılardan çok bir arada yarattıkları atmosferdir. Bu yüzden listedeki yerleri bir kontrol listesi gibi değil, yavaş bir yürüyüşün durakları gibi düşünün.

Şehri anlamak: yarımada, nehir ve ayı

Bern'in haritasına baktığınızda eski şehrin neredeyse bir kulağa benzediğini görürsünüz. Aare Nehri yeşil, hızlı akan bir suyla bu yarımadanın etrafında bir halka çizer. Şehir ortaçağda, nehrin sağladığı doğal savunmadan yararlanmak için tam bu noktada kurulmuş. Kuruluş efsanesine göre şehrin adı, kurucunun avladığı ilk hayvandan, yani ayıdan gelir. Bugün bunu şehrin her yerinde görürsünüz: armada, çeşme figürlerinde, hediyelik dükkânlarda ve tabii nehir kıyısındaki ayı parkında.

Eski şehir yürüyerek tamamen gezilebilir. Doğu ucundaki ayı parkından batıdaki tren istasyonuna kadar mesafe, hızlı yürüyüşle yarım saati geçmez. Ancak durup bakmaya başlayınca bu süre kolayca bir güne uzar. Şehir tek bir ana cadde ekseninde ilerler: Gerechtigkeitsgasse, Kramgasse ve Marktgasse gibi paralel sokaklar, aynı yönde uzanır ve birbirine neredeyse sürekli kemerli yürüyüş yollarıyla bağlıdır.

Eski şehir ve kilometrelerce kemerli sokak

Bern'i özel yapan şey, binaların zemin katlarında yer alan taş kemerli galeri sistemidir. Almanca'da Lauben denilen bu kemerli yollar, toplamda kilometrelerce uzunluğa ulaşır ve Avrupa'nın en uzun kapalı yaya çarşılarından biri sayılır. Yağmurda da karda da ıslanmadan alışveriş yapabilirsiniz. Kemerlerin altında butikler, kitapçılar, peynir ve çikolata dükkânları, kafeler ve birçok küçük atölye bulunur. Bazı galerilerin altında, merdivenlerle inilen mahzen mekânları da vardır; bunlar sıklıkla restoran ya da küçük sahne olarak kullanılır.

Yürüyüşünüzü tren istasyonundan başlatıp doğuya doğru sürdürmek en kolay yoldur. İstasyondan çıkınca birkaç dakika içinde eski şehrin giriş noktasına ulaşırsınız. Sokakların tabanı bazı bölümlerde hâlâ eski taş kaplamadır; rahat ayakkabı bu yüzden önemlidir. Sokakların ortasında ise tarih boyunca kurulan figürlü çeşmeler sıralanır. Bu çeşmelerin hepsi farklı bir karakteri, bir savaşçıyı, bir adaleti ya da bir efsane yaratığını canlandırır. Hepsini bulmak, kendi başına bir gezi oyunu olabilir.

Çeşme figürleri ve hikâyeleri

Eski şehirde yirmiye yakın figürlü çeşme olduğu anlatılır; en meşhurlarından biri çocuk yiyen devi gösteren Kindlifresserbrunnen'dir. Figürün tam olarak neyi temsil ettiği tartışmalıdır; kimileri efsanevi bir ogre, kimileri sembolik bir uyarı olduğunu söyler. Gerechtigkeitsgasse'deki Adalet Çeşmesi ise gözleri bağlı adalet tanrıçasını gösterir ve ayaklarının altında dönemin güçlü isimlerinin başları vardır. Bu detay, tarih meraklıları için ilginç bir sohbet konusudur. Çeşmelerin çoğunda su hâlâ akar ve içilebilir; bu yüzden şişenizi doldurabilirsiniz.

Zytglogge: şehrin saat kulesi

Bern'in simgesi olarak anılan Zytglogge, eski şehrin ana caddesinde yükselen ortaçağ kökenli bir saat kulesidir. Kulenin saati yüzyıllar boyunca ayar ve onarımlarla işlemeye devam etmiştir. Saatin üzerinde astronomik göstergeler vardır; gün, ay, güneş ve burç konumları takip edilir. Her saat başına, saatin etrafındaki mekanik figürler hareket eder ve kısa bir gösteri izlenir. Gösteri hakkında kalabalık, kule çevresinde toplanıp saat başını bekler.

Gösteriyi izlemek için saat başından birkaç dakika önce kuleye yaklaşın. Kule çok yüksek olmadığı için, sokağın karşı tarafında durup izlemek yeterlidir. Daha yakından görmek isteyenler için kule içinde yapılan rehberli ziyaretler de vardır; bu ziyaretlerde saatin dişlilerini ve çalışma mekanizmasını görebilirsiniz. Ziyaret saatleri ve koşulları değişebildiği için güncel bilgiye yerinde ya da turizm bürosundan ulaşmak en doğrusudur.

Bern Münster: İsviçre'nin en yüksek kilise kulesi

Şehrin diğer önemli simgesi, yarımadanın güney tarafında yer alan Bern Münster'idir. Geç Gotik dönemde yapımına başlanan bu katedral, bugün İsviçre'nin en yüksek kilise kulesine sahip yapı olarak bilinir. Ana portali, Son Yargı sahnesini gösteren yoğun işlenmiş figürlerle doludur. İçeri girdiğinizde yüksek tavanlar, renkli camlar ve sade bir iç mekân sizi karşılar. Kilisenin giriş kısmında kayıtlı rölyefler ve tarihî detaylar için kısa bir bakış yeterlidir.

Kuleye çıkmak isteyenler için dar bir spiral merdiven vardır. Merdiven dar ve dik olduğu için kalabalık günlerde bekleme olabilir ve yükseklik korkusu olanlar için pek rahat değildir. Ama zirveden görülen manzara tüm uğraşa değer: kırmızı kiremitli çatılar, nehir kıvrımı ve açık havalarda uzaktaki Alp silsilesi. Kuleye çıkış koşulları ve saatleri mevsime göre değişebilir; yanınıza nakit ya da kart almak yeterlidir, ayrıntı için yerinde sorun.

Aare Nehri ve Nydegg Köprüsü

Eski şehri çevreleyen nehir, hem manzara hem de aktivite açısından önemlidir. Nydegg Köprüsü, eski şehirden nehrin diğer yakasına geçişi sağlayan tarihî köprülerden biridir ve ayı parkına giden yolun başlangıcıdır. Köprüden bakınca Aare'nin turkuaz tonu net görülür; bu renk, Alplerden gelen buzul sularından kaynaklanır. Köprünün öbür yanında dik bir yamaç vardır ve bu yamaçta gül bahçesine çıkan yol başlar.

Yazın en çok bilinen yerel alışkanlık, nehirde yüzmektir. Marzili bölgesi çevresinde insanlar nehre girer ve akıntıyla birlikte sürüklenir, sonra karaya çıkıp yürüyerek başa dönerler. Bu etkinlik deneyim gerektirir ve nehrin hızı, seviyesi mevsime göre değişir. Güvenlik uyarılarına uymak ve yerel halkın nasıl yaptığını izleyerek karar vermek en iyisidir. Çocuklarla ya da deneyimsiz biriyle girmeyin; kıyıdan manzarayı izlemek de oldukça keyiflidir.

Ayı parkı

Nehrin kıyısında, eski ayı çukurunun yanında düzenlenmiş geniş bir alan bulunur. Burada ayılar daha doğal koşullarda, nehir kenarında yaşatılır. Ziyaret ücretsizdir; ayıları gözlemlemek için en iyi zaman sabah ve akşamüstüdür, çünkü gün ortasında sıcakta dinlenirler. Hayvanlara yiyecek atmak yasaktır ve bağırmak ya da çit boyunca koşmak hoş karşılanmaz. Parkın bilgilendirme panolarında ayıların beslenme alışkanlıkları ve Bern tarihindeki yeri anlatılır; çocuklara okumak iyi bir eğitim fırsatıdır. Alanın çevresindeki yürüyüş yolu eğlenceli ve eğimli olduğu için rahat ayakkabı tavsiye edilir.

Gül Bahçesi ve şehir manzarası

Ayı parkının üstündeki yamaçta Rosengarten yer alır. Burada onlarca gül çeşidi yetişir ve yaz aylarında çiçekler tam açar. Bahçenin asıl cazibesi ise manzaradır: eski şehir tüm güzelliğiyle karşınıza yayılır ve kartpostal gibi bir fotoğraf çekebilirsiniz. Gün batımı saatinde burada oturmak, şehirli ve yerlilerin vazgeçilmez alışkanlığı sayılır. Bahçenin yanında küçük bir kafe de bulunur; hava güzelse masalar dolar.

Gül Bahçesi'ne ulaşmak için ayı parkından yokuş çıkabilirsiniz ya da otobüsle gelebilirsiniz. Her iki durumda da eski şehrin doğusundaki bu tepeyi gezinizin finali olarak planlamak güzel bir seçimdir, çünkü yürüyüşün en rahat bitişi buradan şehre alçalmaktır.

Fotoğraf çekmek için en iyi noktalar

Bern fotoğraf meraklıları için bol fırsat sunar ve çoğu nokta ücretsizdir. En bilinen kare, Nydegg yönünden ya da Gül Bahçesi'nden çekilen, nehir kıvrımının içinde sıralanan kırmızı çatılar ve Münster kulesinin birlikte göründüğü manzaradır. Işık açısından sabahın erken saatleri ve gün batımına yakın zaman en uygun olanıdır; öğle saatlerinde sert ışık çatıları düzleştirir. Kemerli sokaklarda ise tam tersine, gün ortasında dışarıdaki parlak ışıkla içerideki gölgeli taş arasındaki kontrast ilginç görüntüler yaratır.

Zytglogge'yi çekerken kuleyi tam karşıdan almaya çalışmak yerine, Kramgasse'nin kıvrımından çapraz bir açı seçin; kule bu şekilde sokağın perspektifi içinde daha etkileyici durur. Çeşme figürlerini çekerken ise yakın plan yapın, çünkü renkli boyalı heykellerin ayrıntıları uzaktan kaybolur. Alt Aare yakasındaki köprülerden çekilen akşam fotoğrafları, ışıkları suya yansıyan eski şehri gösterir. Tripod kullanacaksanız kalabalık sokaklarda yürüyenleri engellememeye özen gösterin.

Einstein Evi ve bilim tarihi

Albert Einstein, yirminci yüzyılın başında Bern'de yaşadı ve federal patent bürosunda çalıştı. Ünlü fizik çalışmalarının önemli bir kısmını bu şehirde geçirdiği yıllarda yaptı. Kramgasse üzerindeki daireyi bugün müze olarak gezebilirsiniz; küçük odalar, dönemin eşyaları ve belgeler Einstein'ın gündelik yaşamını yansıtır. Ziyaret kısa sürer ama bilim tarihi meraklıları için anlamlıdır. Şehrin tarih müzesinde de Einstein'a ayrılmış kapsamlı bir sergi bulunur ve bu sergi daha geniş bağlam sunar.

Müzeler ve sanat

Bern, küçük ölçeğine karşın zengin bir müze yelpazesi sunar. Şehrin doğusunda yer alan Zentrum Paul Klee, İsviçreli ressam Paul Klee'nin eserlerine ayrılmış, dalgalı çatılı modern bir kültür merkezidir. Mimarisi tepelerin silüetini andırır ve içeride Klee'nin geniş koleksiyonu sergilenir. Güzel Sanatlar Müzesi ise ortaçağdan çağdaş döneme uzanan geniş bir resim koleksiyonuna sahiptir. Federal Parlamento Binası, yani Bundeshaus ise ücretsiz rehberli ziyaretlere açık olabilir; ziyaret koşulları ve randevu gereklilikleri için güncel bilgiye bakmak gerekir.

Bundeshaus'un önündeki Bundesplatz, yaz aylarında zemindeki fıskiyelerle çocukların oynadığı, kışın ise sakin bir meydandır. Meydanın arkasında Aare Nehri'ne bakan bir teras bulunur ve oradan nehir vadisini izleyebilirsiniz.

Tarih müzesi ise şehrin ve ülkenin geçmişini geniş bir çerçevede anlatır. Ortaçağ eşyaları, tapışmalar, silahlar, arkeolojik buluntular ve gündelik hayata dair nesneler müzenin ana kısmını oluşturur. Bir yağmurlu günde zamanınız varsa burada iki üç saat geçirmek mantıklıdır. Doğa tarihi müzesi ise özellikle çocuklu aileler için eğlencelidir; hayvan modelleri ve Alp faunasına dair bölümler çocukların ilgisini çeker. Müzelerin giriş ücretleri, kapalı oldukları günler ve özel sergileri değişebileceği için gitmeden önce güncel bilgiyi kontrol edin. Birden çok müze gezmeyi planlıyorsanız toplu kart seçeneklerini de sorabilirsiniz.

Şehrin küçük sanat galerileri ve bağımsız sergi alanları kemerli sokaklara dağılmıştır. Bunlar çoğunlukla ücretsiz ya da düşük ücretlidir ve yerel sanatçıların çalışmalarını gösterir. Bir kahve molasından sonra rastgele girip bakmak, planlanmış müze ziyaretinden farklı bir keyif verebilir.

Gurten: şehrin üstündeki yeşil tepe

Şehrin güneyinde yer alan Gurten, yerel halkın hafta sonu kaçamak noktasıdır. Tepeye füniküler ile çıkılır ve yukarıda geniş yürüyüş yolları, çocuk oyun alanları ve restoranlar bulunur. Açık havalarda Bern'i ve Alpleri aynı karede görebilirsiniz. Tepenin çevresinde yaz aylarında müzik etkinlikleri de yapılır. Eski şehirdeki yoğun yürüyüşün ardından burası iyi bir nefes alma durağıdır.

Gurten'e çıkışta füniküler istasyonuna şehir merkezinden tramvay ya da otobüsle ulaşabilirsiniz. Yukarıdaki yürüyüş yolları farklı uzunluklarda olup çocuk arabalarına uygun bölümler de içerir. Hava durumunu kontrol etmek önemlidir: bulutlu günlerde manzara kaybolabilir ve yukarısı şehirden daha serin olur. Yanınıza rüzgâr geçirmeyen bir ceket almak iyi bir fikirdir. Kış aylarında bazı yürüyüş yolları kar nedeniyle kapanabilir veya kızaklı alanlara dönüşür; yerel halk için kızakla kaymak sevilen bir hafta sonu etkinliğidir.

Bern'de akşam ve gece hayatı

Bern, gece hayatı açısından Zürih kadar hareketli değildir ama sakin ve samimi bir akşam sunar. Kemerli sokaklardaki mahzen barlarında şarap, bira ve küçük atıştırmalıklar bulunur. Yaz akşamları nehir kıyısındaki açık hava mekânlarında insanlar hava kararana kadar oturur. Alkol kullanmayan gezginler için çay evleri, kafeler ve dondurmacılar uygun bir alternatiftir. Sokaklar akşamları güvenli kabul edilir; yine de gece geç saatlerde ıssız bölgelerden kaçınmak her büyük şehirde olduğu gibi burada da akıllıca bir tercihtir.

Yaz sonunda şehirde sokak sanatçıları festivali ve açık hava konserleri gibi etkinlikler düzenlenebilir. Tarihler ve programlar her yıl değiştiği için gitmeden önce turizm bürosunun güncel takvimine bakın. Kış aylarında ise Noel pazarları meydanları doldurur; sıcak şarap, baharatlı kurabiye ve el yapımı hediyeliklerle dolu tezgâhlar eski şehrin atmosferine eşlik eder.

Alışveriş ve hediyelik eşya

Kemerli sokaklar, alışveriş için doğal bir güzergâhtır. Hediyelik olarak çikolata, peynir, el yapımı sabun, ahşap oyuncaklar ve ayı figürlü ürünler öne çıkar. İsviçre saatleri ve çakıları da ünlüdür, ancak bunlar yüksek fiyatlı olabilir. Satın almadan önce birkaç dükkânı gezip karşılaştırma yapın ve ürünün gerçekten İsviçre üretimi olup olmadığına bakın. Vergi iadesi gibi konularda güncel kurallar zamanla değişebileceği için danışmanımıza sorun.

Pazar günü dükkânların çoğu kapalıdır; tren istasyonunun içindeki mağazalar ise daha uzun saatlerle çalışır ve son dakika alışverişi için işe yarar. Küçük bağımsız dükkânlar çoğu zaman kendi tasarım ürünlerini satar; bunlar sıradan hediyelik eşyalardan farklı bir şey arayanlara hitap eder.

Örnek yürüyüş planı

Aşağıdaki tablo, Bern'in önemli duraklarını tek günlük akışa dizmenin bir yolunu gösteriyor. Süreler yaklaşık olup mevsime ve yoğunluğa göre değişebilir.

Gezerken dikkat edilecekler

• Taş döşeli sokaklar nedeniyle rahat ve kaymaz tabanlı ayakkabı tercih edin.
• Kış aylarında sokaklar buzlanabilir; yürüyüş süresini uzun tutun.
• Pazar günleri çoğu dükkân kapalıdır; alışveriş planınızı buna göre yapın.
• Müze saatleri ve girişleri mevsime göre değişir; güncel bilgi için danışmanımıza sorun.
• İsviçre'de ödeme için frank kullanılır; kart yaygındır ama küçük harcamalar için bir miktar nakit işe yarar.

Bern'i İsviçre rotanıza yerleştirmek

Bern, rotada çoğu zaman aktarma ya da kısa durak olarak görülür, oysa birkaç saatlik bir mola bile şehre adil davranmaz. En az yarım gün, ideal olarak bir gün ayırmak şehrin ritmini yakalamanızı sağlar. Ülkenin başka şehirleriyle birleştirmek de kolaydır: yaklaşık bir saatlik tren yolculuğuyla Zürih'e, benzer süreyle Luzern ve Interlaken yönüne geçebilirsiniz. Daha geniş planlar için İsviçre turları sayfamıza bakabilirsiniz.

1996'dan beri TÜRSAB belgeli olarak rehberli turlar düzenleyen Ballıca Turizm, 7/24 çağrı merkeziyle yolculuğunuz boyunca yanınızdadır. İsviçre rotanızı birlikte planlamak isterseniz bizimle iletişime geçin.