Bakü'de Gezilecek Yerler: İçeri Şehir, Bulvar ve Alev Kuleleri Rehberi

Bakü'de gezilecek yerler: İçeri Şehir, Bulvar ve Alev Kuleleri üçgeni etrafında şekillenen, Doğu'nun asırlık taş mimarisi ile fütüristik gökdelenleri aynı kadrajda buluşturan çok katmanlı bir şehir deneyimi sunar. UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan sur içi bölgesi İçeri Şehir'de (İçerişeher) Kız Kalesi ve Şirvanşahlar Sarayı'nı gezmek, Hazar Denizi kıyısı boyunca uzanan Bakü Bulvarı'nda yürüyüş yapmak, akşamları dev LED ekranlarıyla parlayan Alev Kuleleri'ni (Flame Towers) izlemek ve Zaha Hadid imzalı Haydar Aliyev Merkezi'ni görmek şehrin ana duraklarıdır. Üstelik Nizami Caddesi'nin hareketli akşamlarından Gobustan ve Ateşgah gibi yarım günlük çevre gezilerine kadar her zevke uygun zengin bir rota sizi bekler.

Bakü'de Gezilecek Yerler Listesini Planlarken Bilmeniz Gerekenler

Hazar Denizi'nin batı kıyısındaki Abşeron Yarımadası üzerinde kurulu olan Bakü, tarih boyunca İpek Yolu kervanlarının uğrak noktası olmuş, 19. yüzyıl sonlarındaki ilk petrol hamlesiyle Avrupa tarzı görkemli konaklara (Neft Baronları mimarisi) kavuşmuş ve son yıllarda inşa edilen çağdaş simge yapılarıyla bambaşka bir silüet kazanmıştır. Kapsamlı bir Azerbaycan gezi rehberi incelediğinizde göreceğiniz üzere, şehre "Rüzgarlar Şehri" (Badü-kube) denmesinin sebebi Hazar'dan esen serin kuzeyli Hazri ve ılık güneyli Gilavar rüzgarlarıdır.

Peki Bakü'yü gezmek için kaç gün ayırmalı ve nereden başlamalı? Şehrin tarihi merkezi, sahil kordonu (Bulvar) ve yaya alışveriş caddeleri birbirine yürüme mesafesinde yer alır; biraz daha uzaktaki Haydar Aliyev Merkezi veya Dağüstü Parkı'na ise metro, füniküler ya da uygun ve pratik ulaşım uygulamalarıyla dakikalar içinde ulaşılır. Şehir merkezini sindire sindire gezmek ve Gobustan-Yanardağ rotasını da eklemek için üç-dört günlük bir seyahat planı en idealidir. İlk gününüzü tarihi İçeri Şehir ve Nizami Caddesi'ne, ikinci gününüzü Bakü Bulvarı, Halı Müzesi ve Alev Kuleleri'ne, üçüncü gününüzü ise modern mimariye ve Abşeron yarımadasındaki doğal miraslara ayırabilirsiniz.

UNESCO Korumalı İçeri Şehir (İçerişeher): Tarihin Kalbi

Bakü'nün en eski yerleşim alanı olan İçeri Şehir (İçerişeher), çift katlı tarihi kale surlarıyla (Qoşa Qala Qapısı - Çifte Kale Kapısı) çevrili, sarımtırak kireçtaşı binaları, ahşap cumbalı daracık taş sokakları ve asırlık kervansaraylarıyla yaşayan bir açık hava müzesidir. İçeri Şehir metro istasyonundan çıkıp sur kapısından içeri adım attığınız anda modern şehrin gürültüsü geride kalır.

Kız Kalesi (Qız Qalası) ve Efsaneleri

İçeri Şehir'in deniz tarafındaki ucunda yükselen silindirik gövdeli Kız Kalesi (Qız Qalası), Bakü'nün en eski ve en gizemli sembolüdür. Kalın taş duvarları ve denize doğru uzanan payandasıyla dikkat çeken bu yapının ilk olarak Zerdüştlük döneminde bir ateş tapınağı veya rasathane olarak mı, yoksa savunma kulesi olarak mı inşa edildiği tarihçiler arasında hâlâ tartışılmaktadır; 12. yüzyılda ise Şirvanşahlar savunma sisteminin parçası haline getirilmiştir. Kulenin içindeki taş basamakları takip ederek ve katlardaki sergi alanlarını inceleyerek çatı terasına çıktığınızda; İçeri Şehir'in taş çatılarını, Bakü Körfezi'ni ve modern bulvarı yukarıdan izleyebilirsiniz.

Şirvanşahlar Sarayı Kompleksi

İçeri Şehir'in en yüksek noktasında yer alan Şirvanşahlar Sarayı (Şirvanşahlar Sarayı Kompleksi), 15. yüzyılda Şirvanşahlar Devleti'nin başkenti Şamahı'dan Bakü'ye taşımasının ardından inşa edilmiştir. Orta Çağ İslam ve Azerbaycan taş işçiliğinin zirvesi kabul edilen bu külliye; ana saray binası, sekizgen planlı ve ince taş oymalı Divanhane köşkü, Şah Camii, saray türbesi, bilgin Seyid Yahya Baküvi'nin kümbeti, saray hamamı ve Doğu Kapısı'ndan (Murad Kapısı) oluşur. Avlular arasında kademeli olarak aşağı doğru inerken taşların üzerindeki geometrik ve bitkisel kabartmaları yakından inceleyebilirsiniz.

Minyatür Kitap Müzesi, Kervansaraylar ve Tarihi Sokaklar

Şirvanşahlar Sarayı'nın hemen yanında yer alan Minyatür Kitap Müzesi, dünyanın bu alandaki en kapsamlı koleksiyonlarından birini barındırır. Zarife Salahova'nın yıllar içinde topladığı binlerce minik eserin sergilendiği müzede, yalnızca büyüteçle okunabilen milimetrik boyutlu kitapları ve Türkiye ile Azerbaycan tarihine ait özel baskıları görebilirsiniz. İçeri Şehir sokaklarında dolaşırken ayrıca Buhara Kervansarayı ve Multani Kervansarayı, Kız Kalesi'nin hemen önündeki sütunlu Bazar Meydanı (Sıratağlı Dini-Mimari Kompleksi), Cuma Camii, Muhammed Camii (Sınıkkale), tarihi Ağa Mikayıl Hamamı ile Hacı Bani Hamamı, Bakü Kukla (Marionette) Tiyatrosu ve Sovyet sinemasının ünlü filmi "Brilyant Kol" (Elmas Kol) sahnelerinin çekildiği Kiçik Qala sokağını da rotanıza ekleyebilirsiniz. Sur içindeki taş avlulu çay evlerinde armudu (ince belli) bardakta sunulan kekikli Azerbaycan çayı ve gül reçeli, yürüyüş arasında dinlenmek için harika bir gelenektir.

Bakü Bulvarı (Dənizkənarı Milli Park) ve Küçük Venedik

İçeri Şehir surlarından çıkıp caddenin karşısına geçtiğinizde, Hazar Denizi kıyısı boyunca kilometrelerce uzanan Bakü Bulvarı (Dənizkənarı Milli Park) sizi karşılar. Yüz yılı aşkın geçmişe sahip olan bu geniş sahil parkı; mermer yürüyüş yolları, fıskiyeli havuzları, Bakü İncisi (Mirvari) pavilyonu, geleneksel müzik mirasını yaşatan Uluslararası Muğam Merkezi binası, açık hava çay bahçeleri ve dünyanın farklı iklimlerinden getirilmiş dev baobab ve zeytin ağaçlarıyla hem yerel halkın hem de gezginlerin en sevdiği nefes alma noktasıdır.

Azerbaycan Milli Halı Müzesi ve Küçük Venedik

Bulvar boyunca güneybatıya doğru yürüdüğünüzde, dış mimarisi rulo yapılmış dev bir halıyı andıran özgün binasıyla Azerbaycan Milli Halı Müzesi karşınıza çıkar. UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ndeki Azerbaycan halı dokuma sanatının tüm ekollerini (Karabağ, Kazah, Şirvan, Kuba, Tebriz, Bakü ve Gence) tanıtan üç katlı müzede, asırlık havlı ve havsız (kilim, sumak, zili) halıları görebilir ve içerideki tezgahlarda dokuma yapan ustaları canlı izleyebilirsiniz.

Halı Müzesi'nin hemen önünde ise bulvarın en fotojenik köşesi olan Küçük Venedik (Kiçik Venesiya) su kanalları yer alır. Üzerinde zarif taş köprülerin ve adacıkların bulunduğu bu turkuaz kanallarda gondollarla kısa bir gezinti yapabilir, su kenarında fotoğraf çekebilirsiniz. Bulvarın güneybatı devamında nilüfer çiçeği formundaki modern mimarisiyle dikkat çeken Deniz Mall alışveriş merkezi, dev dönme dolap Bakü Gözü (Baku Eye), Eurovision yarışmasına ev sahipliği yapan Bakü Kristal Salonu (Baku Crystal Hall) ve Devlet Bayrağı Meydanı uzanır; kuzeydoğu yönünde ise eski sanayi alanlarının Paris tarzı bulvarlara dönüştürüldüğü Bakü Beyaz Şehir (Ağ Şəhər) sahil kordonu yer alır. Ayrıca rüzgarın durumuna göre Hazar Denizi'nde düzenlenen gezi tekneleriyle şehri denizden izlemek de mümkündür.

Alev Kuleleri (Flame Towers) ve Dağüstü Parkı Panoraması

Bakü'nün neresinden bakarsanız bakın, şehrin batı sırtlarında gökyüzüne doğru kıvrılarak yükselen üç dev cam kuleyi, yani Alev Kuleleri'ni (Flame Towers) görürsünüz. Azerbaycan'ın tarih boyunca "Odlar Yurdu" (Ateşler Ülkesi) olarak anılmasından ve yeraltı doğal gaz ateşlerinden ilham alınarak tasarlanan bu üç gökdelen, modern Bakü'nün tartışmasız simgesidir. Gündüzleri Hazar Denizi'nin ve bulutların mavisini yansıtan cam cepheler, hava karardığında on binlerce LED armatür sayesinde dev birer ekrana dönüşür; kulelerin üzerinde yanan dev alev animasyonları, dalgalanan Azerbaycan bayrağı ve görsel şovlar şehrin her yerinden izlenebilir.

Alev Kuleleri'ni en yakından görmek ve tüm Bakü Körfezi'ni kuşbakışı izlemek için çıkmanız gereken yer Dağüstü Parkı (Dağüstü Park / Highland Park) alanıdır. Buraya Halı Müzesi'nin hemen karşısından kalkan cam tavanlı Bakü Füniküleri ile birkaç dakikada çıkabileceğiniz gibi, teraslı taş merdivenleri tırmanarak da ulaşabilirsiniz. Parkın en uç noktasındaki seyir terasından baktığınızda Bakü Bulvarı'nın kıvrımı, Kristal Salon (Crystal Hall) ve şehir ışıkları ayaklarınızın altına serilir. Aynı alanda yer alan Şehitler Hiyabanı (Şəhidlər Xiyabanı), ebedi ateş anıtı ve Bakü Türk Şehitliği ise ziyaretçilerin saygıyla uğradığı çok anlamlı manevi duraklardır.

Haydar Aliyev Merkezi ve Nizami Caddesi (Torgovaya)

Çağdaş mimariye ilgi duyan her gezginin Bakü'de en çok görmek istediği yapı, dünyaca ünlü mimar Zaha Hadid tarafından tasarlanan Haydar Aliyev Merkezi'dir. Bembeyaz cephesinde tek bir keskin köşe veya düz açı bile bulunmayan bu bina, topraktan yükselip tekrar toprağa karışan akışkan bir dalgayı andırır. Binanın etrafındaki geniş yeşil çimenlikler ve basamaklı su havuzları fotoğraf çekimi için harika açılar sunar; içeride ise Azerbaycan tarihi, geleneksel müzik aletleri, minyatür mimari maketler ve nadir klasik otomobil koleksiyonlarının yer aldığı sergi salonlarını gezebilirsiniz.

Akşam saatlerinde şehrin sosyal kalbinin attığı yer ise Nizami Caddesi (yerel halk arasında eski adıyla Torgovaya yani Ticaret Caddesi olarak bilinir) ve onun açıldığı Fevvareler Meydanı (Fəvvarələr Meydanı)'dır. Araç trafiğine kapalı bu geniş yaya bulvarında, petrol patlaması döneminde inşa edilmiş Barok, Neo-Gotik ve Neo-Rönesans cepheli tarihi konakların alt katlarında şık mağazalar, pastaneler ve restoranlar sıralanır. Caddenin başında yer alan ve dış cephesindeki kemerli localarda ünlü Azerbaycan şairlerinin heykellerinin sıralandığı Nizami Gencevi Azerbaycan Edebiyatı Müzesi, özellikle akşam ışıklandırmasıyla oldukça görkemlidir. Ayrıca İçeri Şehir surlarının hemen güneybatısında yer alan Filarmoniya Bağı (Vali Bağı) ve yanındaki Devlet Filarmonisi binası ile Venedik Gotik mimarisini yansıtan İsmailiye Sarayı ve Saadet Sarayı (Murtuza Muhtarov Sarayı) da Bakü'nün 20. yüzyıl başındaki mimari zenginliğini görmek isteyenler için harika duraklardır.

Bakü Çevresinde Gezilecek Yerler: Gobustan, Ateşgah ve Yanardağ

Bakü gezinizi unutulmaz kılacak bir diğer unsur, şehir merkezinin hemen dışındaki Abşeron Yarımadası ve Gobustan bölgesinde yer alan doğa ve tarih miraslarıdır. Özellikle Azerbaycan turları programlarında da önemli yer tutan bu üç durağı aynı gün içinde ziyaret edebilirsiniz:

• Gobustan Milli Parkı ve Çamur Volkanları: Bakü'nün güneyinde, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Gobustan (Qobustan) kayalıklarında tarih öncesi çağlarda yaşamış insanların kayalara kazıdığı binlerce petroglif (av sahneleri, Yallı dansı yapan insan figürleri, kamış tekneler ve hayvan motifleri) bulunur. Önce modern interaktif müzeyi gezip ardından açık hava kayalıklarını görebilirsiniz; bölgenin hemen yakınında ise dünyadaki çamur volkanlarının önemli bir kısmını barındıran ve soğuk gaz kabarcıkları çıkaran gri çamur tepeleri yer alır.
• Ateşgah (Ateş Tapınağı): Surahanı kasabasında bulunan beşgen planlı bu tarihi yapı, geçmişte yeraltından sızan doğal gazın kendiliğinden yanması nedeniyle Zerdüştlerin, Hindu ve Sih tüccarların ibadet ve konaklama merkezi olarak kullandığı bir ateş tapınağıdır. Avlu ortasındaki sunak ve etrafındaki çile odaları müze olarak düzenlenmiştir.
• Yanardağ (Yanar Dağ) ve Gala Açık Hava Müzesi: Abşeron Yarımadası'ndaki bir tepe yamacında, kumtaşı tabakasından sızan doğal gazın yağmurda, karda ve rüzgarda bile hiç sönmeden metrelerce boyunca yandığı doğal bir jeolojik oluşumdur; özellikle akşamüstü alacakaranlıkta alevlerin görüntüsü çok daha belirgindir. Yarımada rotasında ayrıca Gala (Qala) Arkeoloji ve Etnografya Müzesi ile Orta Çağ savunma kulelerinden Merdekan Dörtköşe Kalesi de ziyaret edilebilir.
• Yaşıl Bazar (Yeşil Pazar) ve Taze Pazar Deneyimi: Yerel yaşamı ve mutfak zenginliğini yakından görmek isterseniz Yaşıl Bazar veya Taze Bazar tezgahlarına uğrayabilirsiniz. Burada Göyçay narlarından sıkılan taze nar suları, safran, sumak, Lenkeran siyah çayı, cevizli-fındıklı sucuklar ve beyaz kiraz, ceviz, zeytin ya da karpuz kabuğundan yapılan geleneksel Azerbaycan reçelleri (mürebbe) rengarenk bir görsel şölen sunar.

Bakü Gezisi İçin Pratik Kontrol Listesi

Seyahatinizi planlarken ve şehirde vakit geçirirken işinizi kolaylaştıracak temel noktaları aşağıda sıraladık. Yurt dışı turlar arasında ulaşım kolaylığı ve kültürel yakınlığıyla öne çıkan Bakü için kontrol listemiz şöyledir:

1. BakıKart edinimi: Şehir içi metro, belediye otobüsleri ve Bakü Füniküleri'nde nakit geçmez; metro istasyonlarındaki terminallerden BakıKart alarak içine bakiye yükleyebilir ve tüm toplu taşımada rahatça kullanabilirsiniz.
2. Rüzgara karşı hazırlıklı giyim: Yazın sıcak günlerinde bile akşamları Hazar kıyısında rüzgar çıkabilir; bahar ve sonbahar aylarında ise yanınızda mutlaka hafif bir rüzgarlık veya ceket bulundurun.
3. Azerbaycan mutfağını deneyimleyin: Taş fırınlarda pişirilen incecik otlu-etli gözleme Qutab, kestaneli ve kuru meyveli kuzu etli Şah Pilavı, minik hamur taneli sulu yemek Düşbere, asma yaprağında Dolma ve yemek sonrasında kekikli çay ile sunulan Bakü Paklavası ve Şeki Halvası mutlaka tadılmalıdır.
4. Dil yakınlığı ve küçük kelime farkları: Azerbaycan Türkçesi ile anlaşmak çok kolay ve samimidir; sadece bazı kelimelerin farklı anlamlarını (örneğin "düşmek" kelimesinin araçtan inmek, "subay" kelimesinin bekar anlamına gelmesi gibi) bilmek tebessüm ettiren diyaloglar kurmanızı sağlar.
5. Halı ve havyar alışverişinde belge kuralı: Eğer hediyelik olarak el dokuması tarihi/antika halı veya havyar almayı düşünüyorsanız, gümrük çıkışında sorun yaşamamak için yalnızca sertifikalı mağazalardan alışveriş yapmalı ve güncel gümrük-ihracat kurallarını resmî kaynaklardan teyit etmelisiniz. El dokuması yeni halılar için bile Milli Halı Müzesi veya yetkili kurumlardan alınan ihraç sertifikası havalimanı kontrolünde talep edilebilmektedir.
6. Bibiheybet Camii ve İlk Petrol Kuyusu: Bakü Bulvarı'nın güney ucundan Gobustan yönüne doğru çıkarken, Hazar kıyısında yükselen zarif mimarili Bibiheybet Camii'ni ve hemen yakınındaki dünyada endüstriyel yöntemle açılan ilk petrol kuyusunun (1846) açık hava anıtını ziyaret ederek şehrin enerji tarihine yerinde tanıklık edebilirsiniz.

Kimlikle Seyahat Avantajı ve Ballıca Turizm ile Bakü Keşfi

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, Azerbaycan'a yapacakları turistik seyahatlerde vizeden muaftır ve yeni tip çipli Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartlarıyla (veya geçerli pasaportlarıyla) doğrudan seyahat edebilmektedir. Ancak kimlikle giriş kuralları (yalnızca Türkiye'den doğrudan uçuşlarda geçerli olması, fotoğraflı kimlik zorunluluğu ve sınırda verilen giriş-çıkış formunun dönüşe kadar saklanması gibi detaylar) ile güncel muafiyet süreleri değişebildiği için yola çıkmadan önce Dışişleri Bakanlığı ve ilgili resmî kurumların duyurularını kontrol etmeniz önemlidir.

Vize prosedürüyle uğraşmadan çıkabileceğiniz vizesiz turlar ve kapsamlı kültür turları seçeneklerimizle, Bakü'den Şeki ve Gence'ye uzanan kardeş coğrafyayı uzman rehberlerimiz eşliğinde keşfedebilirsiniz. 1996'dan beri TÜRSAB belgeli olarak İstanbul Beylikdüzü merkezimizden hizmet veren acentemiz ve 7/24 çağrı merkezimiz seyahatinizin her aşamasında yanınızdadır. Kendi grubunuza uygun tarih ve içerikle bir program oluşturmak için tur planlayıcı aracımızı kullanabilir ya da özel tur talebi sayfasından bize ulaşabilirsiniz.