Tunus Gezilecek Yerler: Kartaca, Sidi Bu Said ve Sahra

Tunus gezilecek yerler listesine bakıldığında ilk fark edilen şey, ülkenin küçüklüğüne rağmen çeşitliliğinin büyük olmasıdır. Tek bir yolculukta Fenike ve Roma kalıntılarını, İslam dünyasının kutsal şehirlerinden birini, Akdeniz kıyısında mavi beyaz köyleri ve Sahra'nın kıyısındaki vahaları görmek mümkündür. Ülke yaklaşık olarak kuzeyden güneye uzanan ince bir şerit şeklindedir ve yolculuk mesafeleri bu nedenle diğer Kuzey Afrika ülkelerine göre kısadır. Bu rehberde Tunus'ta gezilecek yerleri bölge bölge anlatıyor, her birinde ne yapılacağını ve ne kadar zaman ayrılacağını örneklerle açıklıyoruz.

Önce ülkeyi tanıyın: üç ana bölge

Tunus'u anlamak için üç ana bölge düşünmek işe yarar. Kuzey bölgesi başkent Tunus, Kartaca, Sidi Bu Said, Bizerte ve Dougga gibi tarih yüklü yerleri kapsar. Orta ve doğu kıyı kuşağı Hammamet, Sousse, Monastir ve El Cem gibi hem plaj hem tarih sunan şehirlerden oluşur. Güney ise Cerbe Adası, Matmata, Douz ve Tozeur gibi çöl kenarındaki yerlerle farklı bir dünya sunar. Ülkenin içlerinde Kayrevan ise hem coğrafi hem manevi bir orta nokta gibidir. Ülkenin genel tanıtımı için Tunus rehber sayfamıza da göz atabilirsiniz. İlk kez gelenler için en dengeli plan, kuzeyde birkaç gün, ortada Kayrevan ve El Cem, güneyde ise Sahra kapısına ve Cerbe'ye uzanmaktır.

Tunus Medinası ve başkent

Tunus şehrinin kalbi Medina'dır. Dar sokaklar, kubbeli çarşılar, kemerli geçitler ve tarihî camiler bir araya gelir. Medina, tarihî önemi nedeniyle uluslararası koruma altındadır. Zeytuna Camii çevresindeki çarşılar baharat, deri, kumaş, el yapımı seramik ve geleneksel şapka satan dükkânlarla doludur. Çarşıda kaybolmak buranın en güzel yanlarından biridir; yine de yönünüzü şaşırırsanız kapılardan birine doğru yürümek iyi bir yöntemdir. Pazarlık yapmak olağandır; ilk söylenen fiyat çoğu zaman biraz yüksektir, sakin ve güleryüzlü bir pazarlık hem beklenir hem sevilir.

Medina dışında modern şehir bölgesinde geniş bir cadde ve Fransız dönemi binaları dikkat çeker. Burada kafelerde oturmak, şehrin gündelik hayatını izlemek ve akşam yemeği yemek mümkündür. Başkentteki en önemli müzelerden biri Bardo Müzesi'dir; Roma döneminden kalma mozaik koleksiyonu dünyanın en zenginlerinden biri olarak anılır. Mozaiklerin renkleri, anlattıkları hayat sahneleri ve mitolojik figürler ziyaretçiyi saatlerce oyalayabilir. Müzeye ayrılacak süre en az yarım gün olmalıdır.

Kartaca ve Sidi Bu Said

Başkentin kuzeydoğusunda, deniz kıyısında Kartaca yer alır. Bir zamanlar Akdeniz'in güçlü ticaret imparatorluklarından birinin merkezi olan bu şehirden bugün kalıntılar, hamamlar, limanlar ve tapınak temelleri kalmıştır. Kalıntılar dağınık bir alana yayılmıştır ve bir günde hepsini görmek yerine seçmeli gezmek daha keyiflidir. Kartaca'yı anlamak için biraz tarih bilgisi işe yarar: Fenikelilerin kurduğu, Roma ile yüzyıllarca rekabet eden ve sonunda yıkılan bir şehir olduğunu bilmek kalıntılara bakışı değiştirir.

Hemen yakınındaki Sidi Bu Said ise bir tepe üstünde, mavi pencereleri ve beyaz duvarlarıyla bir Akdeniz kartpostalı gibidir. Dar sokaklarında dolaşmak, kafelerde nane çaylı ve çam fıstıklı çay içmek, deniz manzarasına karşı oturmak buranın klasik deneyimleridir. Yaz mevsiminde özellikle hafta sonları kalabalık olur; sabah erken ya da hafta içi gitmek daha rahat bir ziyaret sağlar. Fotoğraf için en iyi ışık sabah ve günbatımı saatlerindedir.

• Kartaca için en az yarım gün ayırın
• Sidi Bu Said'i gün batımına denk getirin
• Rahat ayakkabı giyin; sokaklar taşlık ve yokuşlu
• Tren hattı başkentten kıyıya kolay ve pratik bir ulaşım sunar

Dougga ve Kuzey'in Roma mirası

Kuzeyde tarih meraklıları için bir başka durak Dougga'dır. Bir tepe üzerine kurulmuş bu Roma kenti, tiyatrosu, tapınakları ve dar sokak yapısıyla çok iyi korunmuş örneklerden biridir. Kuzey Afrika'daki en etkileyici Roma kalıntılarından sayılır. Dougga'ya ulaşmak başkentten arabayla birkaç saat sürebilir; günübirlik gezi olarak planlanır. Bölge kırsal bir ortama sahip olduğu için güneş kremi, şapka ve su yanınızda olmalıdır. Kuzeyde ayrıca Bizerte gibi sakin bir liman şehri ve Tabarka gibi ormanla çevrili kıyı beldeleri vardır.

Kartaca'da nasıl gezilir

Kartaca kalıntıları tek bir yapı değil, birbirinden ayrı noktalara dağılmış bir kent dokusudur. Antonin Hamamları denen büyük Roma hamam kompleksi deniz kenarında yer alır ve ayakta kalan kemerleri ve yer altı galerileriyle ölçeği hissettirir. Byrsa Tepesi ise şehrin en eski çekirdeğini oluşturur; burada bir müze ve eski şehre bakan manzara bulunur. Tophet adlı kutsal alan ve antik liman bölümü daha az ziyaret edilir ama Fenike dönemine dair en ilginç ipuçlarını barındırır. Bu noktaları hep birlikte görmek isteyen gezginler için günün sabah saatlerinde başlayıp öğleden sonra bitirmek en akıllıca yoldur. Kalıntılar gölgesiz olduğundan şapka ve su şarttır.

Bir rehber eşliğinde gezmek burada büyük fark yaratır. Çünkü kalıntıların çoğu yalnızca taş temellerden ve sütun parçalarından oluşur; ne olduğunu anlatan biri olmadan sıradan taş yığını gibi görünebilir. Rehber, taşların ardındaki hikâyeyi canlandırır: bir imparatorluğun yükselişi, Roma ile yapılan uzun savaşlar ve şehrin yıkımı. Bölgede ayrıca Roma döneminin sonraki yapıları da vardır, yani Kartaca tek bir çağın değil, birkaç medeniyetin üst üste bindiği bir yerdir.

Başkentin yakın çevresinde yarım gün fikirleri

Tunus şehrinden kısa mesafede La Marsa gibi sahil banliyöleri bulunur. Burada plaj kafeleri, Akdeniz'e bakan terasları ve akşamları canlı sahil yürüyüşü vardır. Hafta sonları yerel halk da buraları tercih eder. Bir başka yakın nokta Hammamet körfezidir; plajları, yaşlı surlu medinası ve kalesiyle bilinir. Başkentten yaklaşık bir saatte ulaşılabilir ve gün içinde gidip dönülebilir. Burada akşam yemeği yemek, deniz kenarında yürüyüş yapmak ve küçük çarşıda dolaşmak çok yönlü bir gün oluşturur.

Kayrevan: kutsal şehir

Ülkenin merkezine doğru ilerlediğinizde Kayrevan çıkar. İslam dünyasında kutsal sayılan şehirlerden biri olarak bilinir ve Büyük Cami en önemli yapıdır. Avluları, minaresi ve sütunlarıyla mimari açıdan etkileyicidir. Dinî bir mekân olduğu için kıyafet ve davranış kurallarına dikkat etmek gerekir; giriş kuralları gayrimüslim ziyaretçiler için kısıtlı olabilir ve bu durum zamanla değişebilir. Kayrevan'ın medinası bakır işleri, halı ve tatlılarıyla tanınır. Yerel tatlılar arasında bal ve susamla yapılan lokumsu şekerlemeler denenmelidir.

Kayrevan'da öğle sıcağında dolaşmak zor olabilir. Sabah ve öğleden sonra geç saatler gezi için daha uygundur. Şehirde bir gece konaklamak mümkündür, ama çoğu gezgin günübirlik uğrar. Ulaşım için başkentten ya da kıyıdaki Sousse'tan transfer yaygındır.

Sousse, Monastir ve El Cem

Doğu kıyısındaki Sousse, hem tatil beldesi hem de tarihî bir medina şehridir. Surlarla çevrili eski şehir, dar sokakları ve ribat denilen tarihî savunma yapısıyla tanınır. Yakınındaki Monastir ise sahil boyunca uzanan bir türbe ve ribat ile bilinir. Daha güneydeki El Cem, bütün ülkede en dikkat çekici Roma yapılarından birine, devasa amfitiyatroya sahiptir. Gladyatör oyunlarının yapıldığı bu yapı, Roma'daki Kolezyum'a benzer ölçeklerde ve görece iyi korunmuş durumdadır. İçinde dolaşmak, sahne altı geçitlerine bakmak ve tribünlerde oturmak mümkündür.

El Cem'in gezisi kısa sürer, yaklaşık iki saat ayırmak yeterlidir. Sousse ve Monastir ise yarım ya da bir gün için planlanabilir. Yaz aylarında bu şehirlerde plaj yaşamı canlı olur.

Sousse medinasında bir gezi

Sousse medinası, surlarla çevrili ve dar sokaklarla örülü bir tarihî çekirdektir. Ribat denen savunma yapısı ve yüksek kulesi şehrin sembolüdür; kulenin tepesinden medina çatılarına ve denize bakmak mümkündür. Büyük Cami sade ve etkileyicidir. Medina içindeki çarşılarda tekstil, deri ürünleri, seramik ve hediyelik eşya bulunur; fiyatlar pazarlıklıdır. Yakındaki arkeoloji müzesi de Roma dönemi mozaikleriyle tanınır. Medinanın dar sokakları araç trafiğine kapalı olduğu için yürüyerek gezmek gerekir; öğle sıcağında gölgeli geçitlerde dolaşmak daha rahattır. Akşamları medina dışındaki limanda yürüyüş yapmak ve deniz ürünleri yemek de klasik bir programdır.

El Cem'de ne görülür

El Cem amfitiyatrosu, Roma imparatorluğunun büyük yapılarından biri olarak anılır ve ayakta kalan duvarları sayesinde gerçek bir ölçek duygusu verir. Üst katlara çıkıp arenanın tamamını görmek, sahne altı geçitlerini keşfetmek ve geniş tribünlerde oturmak mümkündür. Yapıya yakın küçük bir müzede bölgeden çıkan mozaikler sergilenir. Gezi öncesinde Roma'nın bu uzak eyaletinde zeytinin ve tahılın ne kadar önemli olduğunu öğrenmek, yapının neden bu kadar büyük inşa edildiğini anlamanıza yardımcı olur.

Cerbe Adası

Güney kıyısındaki Cerbe Adası, Tunus'un en bilinen tatil bölgelerinden biridir. Uzun kum plajları, palmiyelerle dolu yollar, geleneksel beyaz evler ve balıkçı köyleri adaya özgü bir atmosfer yaratır. Adada ayrıca eski bir Yahudi cemaatinin yaşadığı bir bölge ve tarihî bir sinagog bulunur; burası dünya genelinde hac ziyaretleriyle de bilinir. Cerbe'nin çarşılarında seramik, deri, tekstil ve zeytinyağı ürünleri satılır. Mutfağı da kıyı balığı ve deniz ürünleriyle öne çıkar. Adaya anakaradan köprü ya da feribotla ulaşılabilir, ayrıca havalimanı da vardır.

Cerbe'de en güzel deneyimlerden biri bisiklet ya da küçük bir araçla iç kısımlardaki köyleri dolaşmaktır. Yerel zanaatçı atölyelerinde seramik yapımını izlemek de ilgi çekicidir.

Matmata, Douz ve Sahra kapısı

Güneyde Matmata bölgesi, yer altına oyulmuş geleneksel evlerle ünlüdür. Bu evler sıcaktan korunmak için tasarlanmış, avlulu ve çukur biçimli yapılardır. Bölge ayrıca bilimkurgu filmlerinde kullanılan çarpıcı manzaralarıyla da tanınır. Daha güneyde Douz, Sahra Çölü'nün kapısı sayılır. Burada deve safarisi, kum tepeleri üstünde gün doğumu ya da günbatımı ve çöl kampı gibi deneyimler sunulur. Deve safarileri bir saatlik kısa turlardan birkaç günlük uzun turlara kadar değişir.

Çöl turlarında rehber seçimi önemlidir. Çöl koşulları zor olabilir; yeterli su, güneşten korunma ve gece için sıcak giysi şarttır. Kış aylarında geceler soğuk geçer, yaz aylarında ise gündüz sıcaklığı çok yüksek olabilir. Bu yüzden çöl gezileri için en uygun dönem ilkbahar ve sonbahardır. Tozeur ve çevresindeki tuz gölü ile hurma vahaları da çöl rotasında yer alır.

Çölde bir gün nasıl geçer

Çöl turuna çıkan çoğu gezgin için gün şafakta ya da gün batımında kum tepelerine tırmanmakla başlar ya da biter. Deve safarisi sırasında yavaş yürüyüş, kum tepelerinin değişen renkleri ve sessizlik başlı başına bir deneyimdir. Çöl kamplarında geleneksel çadırlarda konaklama, akşam yemeği ve yıldızlı gökyüzü izleme programlarına rastlanır. Kamp koşulları basittir; konfor beklentisini buna göre ayarlamak gerekir. Gece sıcaklığı düştüğü için yanınızda sıcak tutan bir giysi olmalıdır. Kum fırtınası ihtimali olan dönemlerde rehberlerin uyarılarına uymak şarttır.

Güneyde ayrıca Chott el Djerid denen geniş tuz gölü bulunur. Bu düz, parlak ve beyaz görünümlü alan, mevsime göre farklı renkler ve serap etkileri yaratır. Yolu geçerken manzara tuhaf biçimde yabancı bir gezegeni andırır. Çevresinde Tozeur, Nefta ve Douz gibi vaha kentleri vardır; palmiyeler, kanallar ve hurma bahçeleri yeşil bir kontrast oluşturur. Güneyde ayrıca film ekiplerinin sıklıkla tercih ettiği, kumdan ve taştan yapılmış eski depo köyleri bulunur; bunlar fotoğraf için ilgi çekici duraklardır.

Bütçe ve pratik bilgiler

Tunus, Akdeniz ülkeleri içinde bütçe açısından görece uygun bir hedeftir. Yemek, yerel ulaşım ve giriş ücretleri düşük kalabilir; özel transferler, çöl turları ve kıyı otelleri ise bütçenin ana kalemlerini oluşturur. Para birimi Tunus dinarıdır ve ülke dışına çıkarılması konusunda kısıtlamalar olabilir; bu nedenle döviz bozdururken ve geri dönüştürürken güncel kuralları öğrenmek gerekir. Kredi kartı büyük otellerde ve turistik restoranlarda geçer, ama küçük tezgâh ve çarşılarda nakit gerekir. Sağlık açısından musluk suyunu içmek yerine şişe suyu tercih edilmelidir.

Güvenlik ve genel dikkat

Turistik bölgelerde gezginler genel olarak rahat dolaşır. Her ülkede olduğu gibi kalabalık yerlerde cüzdan ve telefon konusunda dikkatli olmak, geceleri tenha sokaklardan kaçınmak ve resmî ulaşım araçlarını tercih etmek gerekir. Seyahatten önce Dışişleri Bakanlığı seyahat uyarılarına göz atmak, gideceğiniz bölgeler hakkında güncel bilgi edinmek akıllıca olur. Güney sınır bölgelerine bireysel olarak gitmek yerine organize turları tercih etmek önerilir.

Örnek rota önerileri

Aşağıdaki tablo gezi süresine göre kabaca bir rota fikri verir. Kesin plan değildir, yalnızca yön göstericidir.

Bir şeyi unutmamak gerekir: Tunus'ta karayoluyla mesafeler kısa görünse de gezme süresi uzar, çünkü her durakta çarşı, kalıntı ya da manzara sizi alıkoyar. Programı sıkı tutmak yerine her güne iki ya da üç ana durak koymak daha sağlıklıdır.

Alışveriş ve hediyelik fikirleri

Tunus çarşılarında hediyelik seçenekleri geniştir. Seramik, bakır işleri, deri çanta ve pabuçlar, geleneksel kırmızı keçe şapka, halı ve kilim, zeytinyağı ürünleri, baharat ve hurma sık tercih edilir. Sidi Bu Said'in kuş kafesi biçiminde dekoratif ürünleri meşhurdur. Cerbe'de seramik atölyeleri ve Kayrevan'da halı dükkânları ayrıca ilgi çeker. Pazarlık yaparken sakin, güler yüzlü ve kararlı olmak yeterlidir; satıcı ilk fiyatı kolayca düşürür. Kıymetli halı gibi pahalı ürünlerde dükkân güvenilirliğini sormak, fatura almak ve ihracat belgesi gerekip gerekmediğini öğrenmek gerekir.

Seyahat öncesi küçük hazırlıklar

Pasaportun geçerlilik süresini kontrol etmek, seyahat sağlık sigortası yaptırmak, uçak ve otel belgelerini hem telefonda hem çıktı olarak taşımak ve acil durum telefon numaralarını not etmek yolculuktan önce yapılacak temel hazırlıklardır. Yerel SIM kart veya uluslararası dolaşım paketi harita ve çeviri uygulamaları için işe yarar. Tapınak ve cami ziyaretleri için örtücü bir şal ya da uzun kollu bir gömlek bulundurun. Rahat yürüyüş ayakkabıları ise medina taşlarında vazgeçilmezdir.

Sonuç

Tunus, küçük bir ülkede çok şey görmek isteyenler için ideal bir adrestir. Mevsim ve mutfak hakkında diğer yazılarımızı okuyabilir, ayrıntılı bir rota istiyorsanız Tunus turları sayfasındaki programlara göz atabilirsiniz. Genel bilgiler için Tunus rehber sayfamız da faydalıdır. Ballıca Turizm 1996'dan beri TÜRSAB belgeli rehberli turlar düzenler; yolculuk sırasında 7/24 çağrı merkezimizle yanınızdayız.