Şarm El Şeyh'te Dalış ve Şnorkel Rehberi: Kızıldeniz Resifleri

Şarm El Şeyh'te dalış ve şnorkel rehberi arayan gezginler için Kızıldeniz, dünyanın en erişilebilir ve biyolojik çeşitliliği en yüksek su altı ekosistemlerinden birini sunar. Sina Yarımadası'nın güney ucunda, Süveyş Körfezi ile Akabe Körfezi'nin kesişim noktasında yer alan Şarm El Şeyh, besin açısından zengin su akıntılarının buluştuğu özel bir coğrafyada konumlanır. Bu akıntılar sayesinde kıyıdan sadece birkaç kulaç ötede başlayan mercan duvarları; yüzlerce mercan türüne, binin üzerinde balık çeşidine, deniz kaplumbağalarına ve vatozlara ev sahipliği yapar. Üstelik bu su altı zenginliğini görmek için mutlaka sertifikalı bir tüplü dalgıç (scuba diver) olmanız gerekmez; yalnızca bir maske, şnorkel ve paletle su yüzeyinden süzülerek dahi devasa mercan bahçelerini izleyebilirsiniz.

Kızıldeniz Resiflerini Özel Kılan Nedir?

Kızıldeniz'in kuzey kesiminde yer alan Şarm El Şeyh sularını dünya üzerindeki diğer tropikal denizlerden ayıran en önemli özellik, denize dökülen büyük bir nehir olmaması ve yağış miktarının çok düşük kalmasıdır. Nehirlerin taşıdığı alüvyon veya çamur suya karışmadığı için su altı görüş mesafesi (visibility) yıl boyunca olağanüstü yüksektir; çoğu noktada su altındaki görüş otuz-kırk metreye kadar ulaşır. Ayrıca su sıcaklığı kış aylarında bile yirmi bir-yirmi iki derecenin altına nadiren düşer; yaz aylarında ise yirmi sekiz-yirmi dokuz derecelere çıkarak mercan gelişimi için ideal bir ortam yaratır.

Mısır'ın bir diğer popüler kıyı şehri olan Hurgada'da resifler genellikle kıyıdan daha açıkta, tekneyle ulaşılan sığ adacıklar çevresinde yoğunlaşırken; Şarm El Şeyh'te kıyı şeridinin hemen önünden başlayan saçak resifler (fringing reefs) ve derin duvarlar (drop-off) bulunur. Bu sayede otelinizin iskelesinden suya adım attığınız anda doğrudan mercan duvarının kenarında yüzmeye başlayabilirsiniz.

Ras Muhammed Milli Parkı: Dünyaca Ünlü Dalış Noktaları

Sina Yarımadası'nın en güney ucunda yer alan Ras Muhammed Milli Parkı, Mısır'ın ilk ulusal deniz parkıdır ve su altı koruma disiplini sayesinde mercanların en canlı kaldığı bölgedir. Buraya Şarm El Şeyh limanlarından kalkan tam günlük teknelerle veya kara yoluyla düzenlenen yarım günlük turlarla ulaşılabilir.

Shark Reef ve Yolanda Reef

Ras Muhammed'in en ikonik su altı noktası, ikiz zirveler halinde derinliklerden yükselen Shark Reef ve Yolanda Reef ikilisidir. Sekiz yüz metreyi aşan dikey bir su altı uçurumunun kenarında yer alan Shark Reef, yaz aylarında büyük baraküda, akya (jackfish) ve yarasa balığı (batfish) sürülerinin oluşturduğu devasa balık duvarlarıyla ünlüdür. Hemen yanındaki Yolanda Reef ise geçmişte burada batan Kıbrıs bandıralı Yolanda ticaret gemisinin kalıntılarına ve geminin kargosunda bulunan, bugün üzeri mercanlarla kaplanmış seramik banyo küvetleri ile klozetlere ev sahipliği yapar. Hem tüplü dalgıçlar hem de rehber eşliğinde su yüzeyinden yüzen deneyimli şnorkelciler için unutulmaz bir rotadır.

Beyaz Ada (White Island) ve Anemone City

Ras Muhammed tekne turlarının en sevilen duraklarından biri de Süveyş ve Akabe körfezlerinin birleştiği noktada yükselen Beyaz Ada (White Island) kum sığlığıdır. Gelgit durumuna göre su yüzeyine çıkan bembeyaz kum adacığının etrafındaki sığ turkuaz sular yüzmek için harika bir mola noktası sunarken, hemen yakınındaki Anemone City resifi ise onlarca deniz şakayığı (anemon) ve içlerinde yaşayan palyaço balıklarıyla su altı fotoğrafçılarının gözdesidir.

Kara Yoluyla Ras Muhammed Şnorkel Noktaları

Deniz tutması çekincesi olan veya tekne yerine kıyıdan şnorkel yapmak isteyen gezginler, Ras Muhammed Milli Parkı'na kara yoluyla gidilen turlarda şu sığ ve korunaklı noktaları keşfedebilir:

• Suez City ve Aqaba Kıyıları: Kıyıdan kolayca girilen, akıntının daha hafif olduğu zengin mercan koridorlarıdır.
• Sihirli Göl (Magic Lake): Kum tepeleriyle açık denizden ayrılmış, tuz oranı yüksek ve mineral açısından zengin sığ bir lagündür; mercan olmasa da yüzmek ve çöl tepeleriyle denizin buluştuğu manzarayı izlemek için benzersiz bir duraktır.
• Mangrov Kanalı ve Deprem Çatlağı: Kuzey yarımkürenin en kuzeydeki tuzlu su mangrov ağaçlarının bulunduğu sığ su kanalı ve binlerce yıl önceki depremlerle oluşmuş su dolu kaya yarıklarıdır.

Tiran Adası ve Tiran Boğazı Resifleri

Şarm El Şeyh'in kuzeydoğusunda, Akabe Körfezi'nin girişinde yer alan Tiran Boğazı, on dokuzuncu yüzyıldaki İngiliz kartografların adını taşıyan dört büyük mercan resifiyle (Jackson, Woodhouse, Thomas ve Gordon) dünya çapında tanınır. Sharks Bay veya Naama Bay iskelelerinden kalkan Tiran Adası tekne turları, gün boyunca bu resiflerin rüzgar altı (korunaklı) cephelerinde demirleyerek iki veya üç ayrı şnorkel ve dalış molası verir.

• Gordon Reef: Üzerinde karaya oturmuş büyük ticaret gemisi Loullia'nın paslı gövdesiyle uzaktan hemen seçilir. Güney platosu sığ olduğu için şnorkelle yüzmeye ve başlangıç seviyesi tanıtım dalışlarına (intro dive) çok uygundur.
• Thomas Reef: Dört resif arasında en küçüğü olmasına rağmen mercan çeşitliliği bakımından en yoğun olanıdır; dik duvarlarında rengârenk yumuşak mercanlar (soft corals) ve gorgon yelpazeleri görülür.
• Woodhouse Reef: Uzun ve dar bir kanyon yapısına sahip olan bu resif, özellikle akıntı dalışı (drift dive) seven sertifikalı dalgıçların büyük deniz kaplumbağalarını ve dev mürenleri gördüğü noktadır.
• Jackson Reef: Tiran Boğazı'nın en kuzeyindeki bu resif, üzerinde yükselen Lara batığı kalıntısıyla bilinir. Güney cephesi akıntıdan korunaklı olduğu için dev beyin mercanlarını, ateş mercanlarını ve kaplumbağaları gözlemlemek açısından harika bir şnorkel alanı sunar.

Kıyıdan Şnorkel (House Reef) İçin En İyi Koylar

Tekne turuna çıkmadığınız günlerde yalnızca plaj çantanızı alıp kıyıdan şnorkel yapmak istiyorsanız Şarm El Şeyh'te öne çıkan dört ana kıyı noktası vardır:

1. Ras Um Sid ve El Fanar (Fener) Kıyısı: Şehrin kıyıdan şnorkel için en ünlü noktasıdır. Yarımadanın burnunu dönen mercan duvarı hem rüzgara kapalıdır hem de su altı yaşamı bakımından bir akvaryumu andırır. Aslan balıkları (lionfish), mürenler, mavi benekli vatozlar ve dev istiridyeler burada sıkça görülür.
2. Temple Reef (Ras Katy): Ras Um Sid'in hemen batısında, su tabanından yükselen kule şeklindeki mercan oluşumlarıyla (pinnacles) tanınan sığ ve korunaklı bir resif alanıdır; hem gündüz şnorkeli hem de gece dalışları için çok elverişlidir.
3. Sharks Bay: Koy boyunca dizilen otellerin iskelelerinden girilen ev resifleri (house reef) son derece sağlıklıdır. Koyun eğimli kumlu tabanı ile mercan duvarlarının birleştiği hat, vatozları, cerrah balıklarını ve balon balıklarını izlemek için idealdir.
4. Far Garden, Middle Garden ve Near Garden: Naama Bay ile Sharks Bay arasındaki burunda yer alan bu resif bahçeleri, kıyıdaki otellerin iskelelerinden veya kısa tekne yolculuklarıyla kolayca ulaşılabilen renkli mercan teraslarına sahiptir.

Kızıldeniz'de Görebileceğiniz Başlıca Deniz Canlıları

Şarm El Şeyh sularında şnorkelle yüzerken bile belgesellerde izlediğiniz onlarca canlı türüyle karşılaşmanız sıradan bir deneyimdir. Resif duvarlarının hemen kenarında parlak turkuaz ve mor renkleriyle mercanları gagasıyla tırtıklayan papağan balıkları (parrotfish), sarı-siyah çizgili imparator melek balıkları (angelfish), kelebek balıkları ve kırmızı deniz şakayıklarının içinden ayrılmayan Kızıldeniz palyaço balıkları (Nemo) ilk dikkati çeken türlerdir. Kumlu diplerde dinlenen mavi benekli vatozlar (blue-spotted stingray), mercan oyuklarından başını uzatan dev mürenler, zarif yüzgeçleriyle süzülen aslan balıkları ve alın kısmındaki çıkıntısıyla kolayca tanınan devasa Napolyon balıkları (Wrasse) her dalışta karşınıza çıkabilir.

Tüplü Dalış Seviyeleri: Tanıtım Dalışı (Intro Dive), PADI Kursları ve Batık Dalışları

Daha önce hiç tüplü dalış yapmamış gezginler, tekne turları sırasında veya otellerin dalış merkezlerinde Tanıtım Dalışı (Introductory Dive / Discovery Scuba) deneyimine katılabilir. Bu uygulamada sertifikalı bir dalış eğitmeni size teknede temel nefes alma, regülatör kullanımı, maske tahliyesi, kulak eşitleme ve su altı el işaretleri hakkında ayrıntılı bir brifing verir. Ardından eğitmenle birebir maksimum beş ile yedi metre derinliğe inerek yaklaşık on beş-yirmi dakikalık güvenli bir su altı gezintisi yaparsınız. Tatil süresini değerlendirerek uluslararası geçerliliğe sahip bir dalgıç belgesi almak isteyenler ise Şarm El Şeyh'teki yetkili dalış okullarında üç-dört gün süren PADI veya SSI Open Water Diver başlangıç kurslarına katılabilir.

Bröveli ve deneyimli dalgıçlar içinse Şarm El Şeyh'ten düzenlenen en efsanevi rota SS Thistlegorm Batığı ve Dunraven Batığı dalışlarıdır. Süveyş Körfezi açıklarında yer alan ve İkinci Dünya Savaşı sırasında batan İngiliz kargo gemisi SS Thistlegorm; ambarlarındaki motosikletler, kamyonlar, tren vagonları, çizmeler ve uçak kanatlarıyla dünyanın en ünlü su altı müzelerinden biridir. Güçlü akıntılar ve derinlik nedeniyle bu batık yalnızca sertifikalı dalgıçlara açıktır.

Yüzme Bilmeyenler ve Çocuklar İçin Cam Tabanlı Tekne ve Denizaltı Turları

Derin suya girmekten çekinenler, yüzme bilmeyenler veya çok küçük çocuklarıyla seyahat eden aileler de Kızıldeniz'in mercan zenginliğinden mahrum kalmaz. Naama Bay ve Eski Pazar (Şarm El Maya) iskelelerinden kalkan cam tabanlı tekneler (glass bottom boat) ve alt katı panoramik pencerelerle donatılmış yarı denizaltı (semi-submarine) tekneleri, hiç ıslanmadan resif duvarlarının hemen yanından geçerek su altı yaşamını izleme ve fotoğraflama olanağı sunar. Yaklaşık bir buçuk ile iki saat süren bu geziler, özellikle öğle saatlerinde güneş ışınları suya dik vururken mercanların tüm renklerini net biçimde görmenizi sağlar.

Şarm El Şeyh Dalış ve Şnorkel Noktaları Karşılaştırma Tablosu

Şarm El Şeyh'teki başlıca su altı noktalarını erişim yöntemi, derinlik yapısı ve kimlere hitap ettiği açısından aşağıdaki tabloda inceleyebilirsiniz:

Mevsimlere Göre Kızıldeniz Su Altı Koşulları ve Ekipman Tablosu

Yılın hangi döneminde hangi su altı kıyafetinin ve rotanın daha uygun olduğunu görmek için mevsimsel dalış ve şnorkel tablosuna göz atabilirsiniz:

Kızıldeniz'de Sık Yapılan Hatalar, Güvenlik ve Mercan Koruma Kuralları

Kızıldeniz'de ilk kez şnorkel veya dalış yapacak gezginlerin en sık düştüğü hatalardan biri, güneşin su yüzeyindeki yakıcı etkisini hafife alıp sırtı açık şekilde bir saat boyunca yüzüstü şnorkel yapmaktır; bu durum tatilin ilk gününde ciddi güneş yanıklarına yol açar. Bir diğer hata ise otel iskelesinden suya girdikten sonra akıntı yönünü kontrol etmeden iskeleden çok uzaklaşmaktır; suya girdiğinizde ilk birkaç kulaçta akıntıya karşı yüzüp dönüşü akıntı yönünde (iskele tarafına doğru) bırakmak yorulmanızı önler.

Hem kendi sağlığınızı korumak hem de Mısır Çevre Bakanlığı'nın doğa koruma yasalarına uymak için şu kurallara mutlaka dikkat edilmelidir:

• Kendi maske ve şnorkelinizi getirin veya doğru kiralayın: Tekne turlarında ekipman kiralama imkânı bulunsa da yüzünüze tam oturan, temperli camlı (tempered glass) ve silikon etekli bir maskeyi Türkiye'den yanınızda getirmek buğulanma ve su alma sorununu ortadan kaldırır. Tam yüz (full-face) şnorkel maskeleri yerine klasik maske ve şnorkel ikilisi daha güvenli nefes alışverişi sağlar.
• Mercanlara kesinlikle dokunmayın ve üzerlerine basmayın: Mercanlar taş değil, yaşayan hassas organizmalardır. Üzerlerine basmak hem mercanı öldürür hem de keskin yapıları ve sarımsı-turuncu renkli ateş mercanlarının (fire coral) yakıcı etkisi nedeniyle cildinizde ciddi tahrişlere yol açar.
• Deniz kabuğu veya mercan parçası çıkarmayın: Kıyıdan ölü dahi olsa mercan parçası veya deniz kabuğu toplayıp valize koymak Mısır yasalarına göre kesinlikle yasaktır ve dönüşte havalimanı X-ray cihazlarında tespit edildiğinde yüksek para cezası uygulanır.
• Balıkları ekmek veya yiyecekle beslemeyin: Balıkları beslemek doğal besin zincirini bozar ve tetik balığı (triggerfish) veya cerrah balığı (surgeonfish) gibi bölgesini koruyan türlerin insanlara agresif yaklaşmasına neden olur.
• Can yeleği ve palet kullanın: İskeleden derin suya girdiğinizde akıntıya karşı yorulmamak için palet takmak büyük kolaylık sağlar; yüzme konusunda kendine tam güvenmeyenlerin ise şnorkel yeleği giymesi zorunludur.
• Güneş koruyucu tişört (UV rashguard) ve ince neopren giyin: Su yüzeyinde yüzüstü şnorkel yaparken sırtınız ve bacaklarınızın arkası suyun büyüteç etkisiyle çok hızlı yanar. Kimyasal güneş kremleri mercanlara zarar verdiği için uzun kollu UV korumalı deniz tişörtü giymek, kış aylarında ise üşümemek için kısa neopren elbise (shorty wetsuit) kullanmak en sağlıklı yöntemdir.
• Dalış sonrası uçuş kuralı: Eğer tüplü dalış (intro dive dahil) yaptıysanız, kanda çözünmüş nitrojenin atılması için tek dalıştan sonra en az on iki saat, çoklu dalışlardan sonra ise en az on sekiz-yirmi dört saat uçağa binmemeniz ve Sina Dağı gibi yüksek irtifalara çıkmamanız gerekir. Dalışınızı tatilinizin son gününe bırakmayın.

Sonuç: Kızıldeniz'in Renkli Dünyasını Güvenle Keşfedin

Şarm El Şeyh, su altı zenginliğiyle hem ilk kez maske takacak amatör gezginleri hem de deneyimli dalgıçları kendine hayran bırakan nadir coğrafyalardan biridir. Tekne turlarının maliyetleri ve ekipman kiralama detayları için Şarm El Şeyh bütçe rehberi yazımıza, karadaki gezi durakları içinse Şarm El Şeyh gezi rehberi içeriğimize göz atabilirsiniz. Ayrıca antik tapınaklarla Kızıldeniz'i birleştirmek isterseniz Kahire ve Luksor sayfalarımızı da inceleyebilirsiniz.

1996'dan beri faal olan TÜRSAB belgeli Ballıca Turizm, lisanslı teknelerle düzenlenen Ras Muhammed ve Tiran Adası gezilerini, seçkin sahil otellerini ve Türkçe rehberlik hizmetini kapsayan Şarm El Şeyh turları ve kültür odaklı Mısır turları sunar. 7/24 çağrı merkezimiz üzerinden seyahat danışmanlarımıza ulaşarak Kızıldeniz tatilinizi güvenle planlayabilirsiniz.